|
TARİHSEL BİR
ANI
Atatürk Sivas’a son
kez 13 Kasım 1937 tarihinde geldiklerinde kendilerini Sivas Lisesi’nin
Kızılırmak oymağı izcileri olarak istasyonda karşıladık.Yanlarında
Kültür Bakanı Saffet Arıkan, İç İşleri Bakanı Şükrü Kaya, Sabia Gökçan,İsmail
Hakkı Tekçe ve yaveri Naşit Mengü bulunuyorlardı.
Atatürk, lise müdürü, matematik öğretmeni Ömer Beygo ve baş yardımcısı
Felsefe öğretmeni Faik Dranaz ve öteki ilgililerle birlikte doğrudan
doğruya Lise’ye geldiler.Burada ilkin 4 Eylül 1919’da tarihsel kongrenin
toplandığı Kongre Salonunu ve özel odaları gezdiler ve
duygulandılar.Sonra topluluk halinde Lise’nin 9-A sınıfında
programındaki geometri(O zamanki adıyla hendese) dersine girdiler.Bu
derste Bir kız öğrenciyi tahtaya kaldırdılar.Öğrenci, tahtada çizdiği
koşut çizgiyle kesişmesinden oluşan açıların Arapça adlarını söylemekte
zorluk çekiyor ve yanlışlıklar yapıyordu.Bu durumdan etkilenen Atatürk
tepkisini “Bu anlaşılmaz Arapça terimlerle öğrencilere bilgi
verilmez.Derler Türkçe yeni terimlerle anlatılmalıdır.”diyerek belirtip
ve tebeşiri eline alıp, tahtada çizimlerle “zaviyenin“ karşılığı olarak
“açı”, “dılı”’nın karşılı olarak “kenar”, “müselles”’in karşılı olarak
“üçgen” gibi Türkçe yeni terimleri kullanarak bir takım geometri
konularını ve bu arada Pythagoras teorisini anlattılar.
Atatürk, bugün dilimizde karşılığı “koşut” olan “muvazi” sözcüğünün
yerini kullandıkları “paralel” teriminin kökeninin açıklarken, Orta
Asya’daki Türklerin, kağnının iki tekerleğinin bir dingile bağlı olarak
duruş biçimini “para” adını verdiklerini söylediler.
Büyük önderimiz Atatürk, bu derste aynı zamanda Kültür Bakanı’na, ders
kitaplarının birkaç ay içinde Türkçe terimlerle yeniden yazdırılıp,
bütün okullara ulaştırılmasını buyurdular.
Bu tarihsel olaya
Sivas Lisesi’nin öğrencisi olarak tanık olmam benim için mutlu ve
unutulmaz bir anıdır.
Ömer L. Örnekol
 |
Bu Sayfa 6020 Kişi Tarafından Okundu. |
|
